“Oude boeken”

Kunnen klassieke boeken ons helpen om de moderne mens te begrijpen? In het VPRO-radioprogramma OVT wordt het uitgezocht, in de zomerserie “Modern Man”. Link

De zenkeuken – met ingrediënten uit de Jumbo en Aldi

Nu we van alle kanten worden aangemoedigd minder vlees en zuivel te eten, biedt de boeddhistische keuken inspiratie voor alledaags vegetarisch eten. Door de van oudsher lage budgetten in de kloosters is het een goedkope keuken. Vanwege de vaak grote groepen waarvoor gekookt moet worden, is het een simpele keuken. En vanwege het boeddhistische beginsel dat lijden moet worden voorkomen, is het een vegetarische, meestal veganistische keuken. Link

Keuzevrijheid sloopt alles

De afgelopen dertig jaar is van alles een ‘markt’ gemaakt: van onze politiek, van ons eten, zelfs van onze informatie. Daardoor staan we machteloos tegenover de grootste bedreiging van onze tijd: klimaatontwrichting. Zo stevenen we, in alle vrijheid, af op een ecologische ramp. Link

Slimme mensen zeggen vaak domme dingen

Of: Wie het zeker weet, is gewoon niet nieuwsgierig.

Onzekerheid is iets waar we psychologisch gezien slecht mee om kunnen gaan. Niet voor niets domineren mensen met stellige overtuigingen talkshows, politieke debatten en krantencolumns. Ik weet het zeker, zeggen ze stuk voor stuk.

Maar wie het zeker weet, is per definitie niet nieuwsgierig. Wie koste wat het kost vasthoudt aan zijn overtuigingen, staat nooit open voor nieuwe informatie. Willen we verantwoord met informatie omgaan, dan moeten we onzekerheid omarmen. Link

Rassenleer als exportproduct

Gekrenkte trots is een belangrijke drijfveer in de politiek.

Op 26 juli 1935 legde de SS Bremen, een van de snelste oceaanstomers van die tijd en de trots van het Derde Rijk, aan in de haven van New York. De stad was onrustig gedurende die zomer. De machtsovername door de nazi’s gaf aanleiding tot gewelddadige confrontaties op straat tussen tegenstanders en bewonderaars van Aldolf Hitler. Terwijl de Bremen voor anker lag, klommen vijf demonstranten aan boord, trokken de swastikavlag los en gooiden die in de Hudson.

Het incident werd door de nazi’s aangegrepen om diplomatieke stampij te maken.

Het Amerikaanse State Department, toen nog gebrand op goede relaties met de nieuwe Duitse machthebbers, stuurde een verontschuldigend telegram naar Berlijn. De kou, wat de vlagschending betrof, leek uit de lucht.

Totdat Louis Brodsky bij de zaak betrokken raakte. Brodsky was een New Yorkse magistraat met een uiterst liberale reputatie. Naaktdanseressen die in nachtclubs werden opgepakt werden door Brodsky op vrije voeten gesteld. Toen een aanklager de verspreiding van pornografische lectuur via de rechter probeerde te verbieden, wees Brodsky de zaak van de hand. Ook het vijftal dat de Bremen had bestormd werd bij hem voorgeleid en kon op coulance rekenen. Het hakenkruis was de ‘zwarte vlag van piraterij’, schreef Brodsky ter motivering van zijn vrijspraak. Voorzover er sprake was van een vergrijp viel dat in het niet bij het regime dat de swastika voerde.

Nationaal-socialisme, aldus Brodsky, was een ‘stap terug naar pre-middeleeuwse, zo niet barbaarse, sociale en politieke omstandigheden’. Link

Philips, De Groene Reus

De meeste multinationals hebben tot nu toe maar bescheiden doelen gesteld wat betreft duurzaamheid. Zo stelt Shell in het jaarrapport van 2015 dat in 2050 een CO2-reductie van dertien procent reëel is en vindt Tata Steel een reductie van twintig procent in 2030 ook meer dan genoeg. Eén grote Nederlandse multinational – 74.000 werknemers wereldwijd – vormt een uitzondering. Philips is over 1,5 jaar een CO2-neutraal bedrijf.

Onderhandelingen over het Klimaatakkoord met milieubewegingen en bedrijfsleven verlopen moeizaam. Aan de industrietafel waar de twaalf grootste CO2-uitstoters zitten, worden weinig vorderingen gemaakt. Vooral de oliemaatschappijen staan op de rem en het akkoord dat deze week werd gepresenteerd bevat alleen algemeenheden. De grote vraag wie de noodzakelijke innovaties gaan betalen blijft boven de markt hangen. Volgens bijvoorbeeld Shell zal de overheid flink moeten bijdragen aan reductiemaatregelen als CO2-opslag onder de Noordzee. Link

Amateur wine scores are every bit as good as “professionals”?

Many professional critics, not surprisingly, have scoffed at the idea that mere amateurs understand, let alone have the ability to rate, wine. In a 2012 column for the website Wine Spectator, critic Matt Kramer described the wisdom of the crowd as a “pernicious delusion.” “One hundred people who don’t know much about, say, Auxey-Duresses,” he wrote, “adds up to 100 muddied, baffled and often duplicative conclusions.” Critic Steve Body concurred in a 2014 post titled “Crowd-Sourced Ratings and Why They Suck” on his website ThePourFool: “The readers and users of these sites are almost always slaves to their personal preferences and current trends.”

That’s the standard knock against amateur critics. Compared with the paid professionals — who very often evaluate wines blind — they are untrained, are subject to bias, and lack expertise.

But is that true? Link

Ineens lijkt waterstof het antwoord

Waterstof een energiedrager is met een breed scala aan toepassingen. Het is potentieel een brandstof voor auto’s, fabrieken en cv-ketels, een opslagmiddel voor duurzame elektriciteit en een grondstof voor de chemische industrie. Daarmee vormt het een oplossing voor meerdere problemen die de energietransitie met zich meebrengt. Vandaar dat waterstof in de stukken van vier van de vijf Klimaattafels een belangrijke rol speelt. Link

De vraag is, wanneer verdwijnt Nederland onder water

Laatst zag ikPeter Kuipers Munneke – een interview met de ingenieur die verantwoordelijk was voor de bouw van de Oosterscheldekering. Hij vertelde dat die kering technisch 200 jaar mee kan. Bij het ontwerp in de jaren 70 werd trots beweerd dat-ie liefst 40 centimeter zeespiegelstijging aankon. Als je bedenkt hoe weinig er destijds over zeespiegelstijging bekend was, is het bijna revolutionair te noemen dat daar überhaupt over was nagedacht.

Inmiddels zijn we ruim veertig jaar onderzoek verder. En leert theorie én waarneming ons dat de grote ijskappen op Groenland en Antarctica geen ijsblokjes zijn die tergend langzaam van boven afsmelten. Hun ligging, deels onder zeeniveau, maakt ze veel gevoeliger voor afsmelting door warm oceaanwater dan we tien of twintig jaar geleden dachten. Dus zelfs bij de sterkste broeikasgasreductie en het meest conservatieve klimaatscenario gaat de Oosterscheldekering zijn 200ste verjaardag bij lange na niet halen.

Maar hoeveel gaat de zeespiegel dan wél stijgen? Link

Cheap, Portable Sensors …

…  are democratising AIR-QUALITY DATA.

Until she moved to Fresno, California in 2003, Janet DietzKamei had never experienced asthma. But after just a few years in a city notorious for its filthy air—the American Lung Association lists it in the five worst US cities for air quality—DietzKamei found herself in the emergency room struggling to breathe.

She soon started staying inside on days when the air was thick with smog from nearby industry or traffic, and would check the local air-quality alerts every morning. But even that wasn’t enough—sometimes on days deemed safe by the air-quality index, she’d find herself gasping for breath.

If it’s bad, she said, “I just can’t breathe outside. Nothing is absorbed; I simply can’t breathe the air.” 

Now 73, DietzKamei is coming off the first winter in years when she didn’t get sick at all. It’s all, she said, because of a $250 air sensor she put in her backyard, which sends her up-to-the-minute readings of pollution just outside her house, a more personalized and specific reading than she could get from the state’s stationary monitors miles away. Link

Ons landbouwsysteem is failliet

Het Nederlandse platteland vertoont alle kenmerken van een ‘failliet systeem’, zegt Rijksbouwmeester Floris Alkemade. De biodiversiteit daalt, de bodemkwaliteit neemt af, het landschap verschraalt. Boeren moeten stoppen omdat ze het hoofd niet meer boven water kunnen houden, de plattelandsbevolking vergrijst.

Het is een doos van Pandora, aldus Alkemade. ‘We hebben in Nederland een enorm efficiënt landbouwsysteem opgebouwd. Ons eten wordt steeds goedkoper.’ Maar de maatschappelijke prijs die we daarvoor betalen is torenhoog. ‘Het platteland lijdt.’ Link

Shoah

In januari 1986 zond de VPRO de film ‘Shoah’ uit, en sindsdien is het voor mij onmogelijk om bij het woord shoah niet aan de film te denken. De twee vallen niet samen – hoe zou dat kunnen? – maar voor een hele generatie is de herinnering aan de vernietiging van de Joden direct verbonden aan de 9,5 uur durende documentaire van Claude Lanzmann. Ik meen nog te weten dat de straten stil waren op de uitzendavonden, maar misschien is dat slechts verbeelding. In elk geval stond de wereld stil. En in die stilte liet Lanzmann de geschiedenis horen, door het woord te geven aan overlevenden, daders en omstanders. Link

Eeuwen van duisternis

Een duistere, nagenoeg onbekende episode uit de geschiedenis eindelijk blootgelegd: hoe het christendom met geweld probeerde de klassieke beschaving te vernietigen. De vroege christenen waren gewelddadig, militant en tot op het bot onverdraagzaam. Wie zich niet naar het nieuwe geloof voegde werd vervolgd, gemarteld en vermoord. Tempels werden gesloopt, beelden aan stukken geslagen, een grootse literatuur vrijwel volledig vernietigd. Eeuwen van duisternis vertelt over een strijdvaardige nieuwe religie, die in het begin van onze jaartelling opdook en willens en wetens de klassieke beschaving om zeep heeft geholpen. Link

China’s social credit

China’s social credit system, a big-data system for monitoring and shaping business and citizens’ behaviour, is reaching beyond China’s borders to impact foreign companies, according to new research.

The system, which has been compared to an Orwellian tool of mass surveillance, is an ambitious work in progress: a series of big data and AI-enabled processes that effectively grant subjects a social credit score based on their social, political and economic behaviour.

People with low scores can be banned or blacklisted from accessing services including flights and train travel; while those with high scores can access privileges. The Chinese government aims to have all 1.35 billion of its citizens subject to the system by 2020. Link

Is It Time To Leave Earth?

From kilobytes to petabytes from 1s and 0s to Qubits we now have a glimpse of a future so immense that it has set off alarm bells for famed futurists like Ray Kurzweil, Max Tegmark and now the co-founder of string theory and best selling author Michio Kaku. Kaku is one of the most popular scientists on earth and is one of the very few figures that are able to talk a scientific language that most of us can understand. Link

Scroll to Top