Diversen

Slimme mensen zeggen vaak domme dingen

Of: Wie het zeker weet, is gewoon niet nieuwsgierig.

Onzekerheid is iets waar we psychologisch gezien slecht mee om kunnen gaan. Niet voor niets domineren mensen met stellige overtuigingen talkshows, politieke debatten en krantencolumns. Ik weet het zeker, zeggen ze stuk voor stuk.

Maar wie het zeker weet, is per definitie niet nieuwsgierig. Wie koste wat het kost vasthoudt aan zijn overtuigingen, staat nooit open voor nieuwe informatie. Willen we verantwoord met informatie omgaan, dan moeten we onzekerheid omarmen. Link

Rassenleer als exportproduct

Gekrenkte trots is een belangrijke drijfveer in de politiek.

Op 26 juli 1935 legde de SS Bremen, een van de snelste oceaanstomers van die tijd en de trots van het Derde Rijk, aan in de haven van New York. De stad was onrustig gedurende die zomer. De machtsovername door de nazi’s gaf aanleiding tot gewelddadige confrontaties op straat tussen tegenstanders en bewonderaars van Aldolf Hitler. Terwijl de Bremen voor anker lag, klommen vijf demonstranten aan boord, trokken de swastikavlag los en gooiden die in de Hudson.

Het incident werd door de nazi’s aangegrepen om diplomatieke stampij te maken.

Het Amerikaanse State Department, toen nog gebrand op goede relaties met de nieuwe Duitse machthebbers, stuurde een verontschuldigend telegram naar Berlijn. De kou, wat de vlagschending betrof, leek uit de lucht.

Totdat Louis Brodsky bij de zaak betrokken raakte. Brodsky was een New Yorkse magistraat met een uiterst liberale reputatie. Naaktdanseressen die in nachtclubs werden opgepakt werden door Brodsky op vrije voeten gesteld. Toen een aanklager de verspreiding van pornografische lectuur via de rechter probeerde te verbieden, wees Brodsky de zaak van de hand. Ook het vijftal dat de Bremen had bestormd werd bij hem voorgeleid en kon op coulance rekenen. Het hakenkruis was de ‘zwarte vlag van piraterij’, schreef Brodsky ter motivering van zijn vrijspraak. Voorzover er sprake was van een vergrijp viel dat in het niet bij het regime dat de swastika voerde.

Nationaal-socialisme, aldus Brodsky, was een ‘stap terug naar pre-middeleeuwse, zo niet barbaarse, sociale en politieke omstandigheden’. Link

Shoah

In januari 1986 zond de VPRO de film ‘Shoah’ uit, en sindsdien is het voor mij onmogelijk om bij het woord shoah niet aan de film te denken. De twee vallen niet samen – hoe zou dat kunnen? – maar voor een hele generatie is de herinnering aan de vernietiging van de Joden direct verbonden aan de 9,5 uur durende documentaire van Claude Lanzmann. Ik meen nog te weten dat de straten stil waren op de uitzendavonden, maar misschien is dat slechts verbeelding. In elk geval stond de wereld stil. En in die stilte liet Lanzmann de geschiedenis horen, door het woord te geven aan overlevenden, daders en omstanders. Link

China’s social credit

China’s social credit system, a big-data system for monitoring and shaping business and citizens’ behaviour, is reaching beyond China’s borders to impact foreign companies, according to new research.

The system, which has been compared to an Orwellian tool of mass surveillance, is an ambitious work in progress: a series of big data and AI-enabled processes that effectively grant subjects a social credit score based on their social, political and economic behaviour.

People with low scores can be banned or blacklisted from accessing services including flights and train travel; while those with high scores can access privileges. The Chinese government aims to have all 1.35 billion of its citizens subject to the system by 2020. Link

De samenleving valt langzaam uit elkaar

Iedereen trekt zich terug op het eigen eiland, de sociale samenhang staat onder spanning, en dat is ernstig. “Subgroepjes hebben altijd bestaan, maar het is nooit zo geweest dat iedereen het óneens is over de basis. En dat dreigt nu. Kijk naar al die conflicten over details: de zwartepietendiscussie, de Coentunnel, het Boekenweekgeschenk over ‘moeder de vrouw’. Nederland mag veelkleurig zijn, maar daaronder moet wel een fundament liggen van sociale gemeenschappelijkheid.” Daar moet volgens Latten de komende jaren álle aandacht naar toe.

Hoe meer diversiteit in een buurt, hoe minder mensen zich er thuis voelen, concludeerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid laatst nog. Latten onderzoekt momenteel als hoogleraar hoe Nederlanders die diversiteit ontvluchten. “Een vaste partner moet bij je passen, en daarna kies je je buren: die mogen bij voorkeur ook niet te extreem verschillen. Mensen die meer of minder verdienen dan gemiddeld vertrekken als eerste, om in een buurt te gaan wonen die beter op hun inkomen aansluit. Hetzelfde zie je bij leefstijlen. In buurten met traditionele gezinnen, met mannen vooral aan het werk en de vrouwen vooral thuis, zie je de koppels die evenveel dagen werken als eerste verhuizen.” Mensen ontmixen, noemt Latten dat. Ze zoeken naar gelijken. Link

 

We gaan steeds sneller, maar komen geen seconde eerder thuis

In de tweede helft van de jaren zeventig deden de Nederlandse vervoerseconoom Geurt Hupkes en de Amerikaanse transportanalist Yacov Zahavi tegelijkertijd dezelfde ontdekking: de reistijd van mensen is constant. Ze beschreven het beiden als een budget. Een portemonneetje met reistijd, dat door de dagen heen voller of leger kan zijn maar gemiddeld genomen is gevuld met dezelfde hoeveelheid aan kostbaarheden:

Of mensen nou in Peru woonden of Singapore, in Duitsland of de Verenigde Staten in Nederland of in de Sovjet-Unie: het gros van de mensen 70 à 80 minuten per dag onderweg, alle tripjes naar vrienden en familie, naar het werk en naar de winkel bij elkaar opgeteld. Link

 

Amateur wine scores are every bit as good as professionals

Few consumer products offer as staggering a range of choice as wine. You can buy a bottle of Dark Horse Big Red Blend for $8. Or for around $500, you can get a 2012 bottle of Sloan Proprietary Red. Yet for each bottle, the same question applies: Is it any good?

For decades, Americans turned to professional critics like Robert Parker to help them make that determination. But the internet changed all that. Link

Things to Consider Before Choosing Sides

Ali A. Risvi

Are you “pro-Israel” or “pro-Palestine”? It isn’t even noon yet as I write this, and I’ve already been accused of being both.

These terms intrigue me because they directly speak to the doggedly tribal nature of the Israeli-Palestinian conflict. You don’t hear of too many other countries being universally spoken of this way. Why these two? Both Israelis and Palestinians are complex, with diverse histories and cultures, and two incredibly similar (if divisive) religions. To come down completely on the side of one or the other doesn’t seem rational to me.

It is telling that most Muslims around the world support Palestinians, and most Jews support Israel. This, of course, is natural — but it’s also problematic. It means that this is not about who’s right or wrong as much as which tribe or nation you are loyal to. It means that Palestinian supporters would be just as ardently pro-Israel if they were born in Israeli or Jewish families, and vice versa. It means that the principles that guide most people’s view of this conflict are largely accidents of birth — that however we intellectualize and analyze the components of the Middle East mess, it remains, at its core, a tribal conflict.

By definition, tribal conflicts thrive and survive when people take sides. Choosing sides in these kinds of conflicts fuels them further and deepens the polarization. And worst of all, you get blood on your hands.

So before picking a side in this Israeli-Palestine conflict, consider these questions: Link

 

Jane Goodall had [en heeft] lak aan de vunzige, vooringenomen en achterlijke mannenwereld

Op de vraag van de Britse krant The Guardian wat het succes is achter haar verhaal, antwoordde Goodall vorig jaar dat overal ter wereld regeringen laks omspringen met het milieu: ‘We leven in een wereld in chaos – geweld, oorlog, huiselijk geweld – sommige mensen verliezen de hoop. Daarom hebben mijn lezingen altijd titels als: redenen om te hopen. Want de wereld is zo’n puinhoop.’

Ook vanavond zal het gaan over hoop; hoop op een betere verhouding tussen mens en dier, het dichten van de kloof tussen arm en rijk, een toekomst voor de chimpansee en andere in het wild levende dieren die bedreigd worden door de mens.

Maar het gaat ook over het dichten van de kloof tussen droom en daad. Ze zal dat niet specifiek hoeven te benoemen, maar Goodall is voorbeeld voor iedereen die een zelfgekozen pad wil bewandelen. Door zonder bagage de jungle in te gaan tegen ieders advies in, door haar kinderdroom te volgen. Door niet bang te zijn voor schorpioenen, slangen en spinnen of voor paternalistische wetenschappers. Door zich niet te laten leiden door andermans verwachtingen. Link

 

 

 

 

 

Afrikaanse kleptocraten

De huidige Afrikaanse politieke elites gedragen zich net zo als de vroegere koloniale machthebbers; kleptocraten gebruiken het eigen land als wingewest en Afrikaanse leiders maken zich schuldig aan de roof van de natuurlijke rijkdommen van het continent. De verhalen gaan over schatrijke machthebbers die, soms al decennia lang, hun landen plunderen, in goede samenwerking met maffia’s, louche bedrijven en dito accountants en advocaten. Link

 

 

Klim in je stamboom

Het begon met een familieverhaal. Mijn oma zou afstammen van hugenoten die ooit vanuit Noord-Frankrijk naar de Nederlanden waren gevlucht. Ik werd nieuwsgierig. Op een druilerige middag tikte ik daarom in een zoekscherm van de website wiewaswie.nl de naam van oma’s vader in. Nog voor het avondeten op tafel stond, was ik diep in de 17de eeuw beland. Het familieverhaal bleek te kloppen. Verre voorouders kwamen vanuit Valenschijn, uit Armentiers en van bij Rijssel naar Leiden. Hun namen vernederlandsten, hun nazaten ook.

Een stamboom heet niet voor niets zo. Bladerend door digitale archieven en websites vol genealogische gegevens, voel ik me als een kind dat in een klimboom van tak naar tak klautert. Steeds een eindje hoger, balancerend, op zoek naar nieuw houvast. Licht verslavend is het ook. Hetzelfde gevoel als toen mijn opa mij ooit een mooie postzegel gaf. Voor ik het wist had ik albums vol en organiseerde ik met vriendjes ruilbeurzen op school. Altijd was er die hoop op een zeldzaam exemplaar te stuiten. Link

Nationaal Archief: gahetna.nl
Centraal Bureau voor Genealogie: cbg.nl
wiewaswie.nl
Alle Friezen: allefriezen.nl
Uitgewerkte stambomen: genealogieonline.nl

 

 

Kinderen zijn als rupsen

‘Eigenlijk moet ieder kind Ronja de roversdochter in huis hebben. Koop dit boek met het oerverhaal over zelfstandig worden en geef het weg – of lees het zelf -!’

Vrijwel dagelijks kunnen de ruim tienduizend Twittervolgers van @JelleJolles dit soort berichten van hem lezen. De hoogleraar neuropsychologie aan de Amsterdamse Vrije Universiteit heeft duidelijk een missie: we moeten meer gebruik maken van de bestaande kennis om ervoor te zorgen dat kinderen optimaal gebruik maken van hun intellectuele vermogens.

Niet omdat we meer Einsteins nodig hebben, legt hij uit, maar omdat we meer creatieve, sociale, intelligente en grensverleggende mensen nodig hebben. ‘Van de CEO tot de alzheimerverpleegkundige, tot de huisman die zorgt voor de kinderen.’ Link

 

Complotdenkers zijn normaler dan je denkt

Ik [Dimitri Tokmetzis] spreek Harambam een jaar na de publicatie van zijn (cum laude) The Truth Is Out There: Conspiracy Culture in an Age of We treffen elkaar in een koffiehoek van het Instituut voor Informatierecht van de Universiteit van Amsterdam, waar hij onderzoek doet naar de invloed van algoritmen op onze nieuwsvoorziening. Ik stuitte op zijn werk tijdens mijn onderzoek naar en vond het interessant. Harambam benadert complottheorieën niet als een probleem, noch ziet hij complotdenkers noodzakelijk als gevaarlijke gekkies, misleide geesten of zweverige mafketels. Hij schetst juist een genuanceerd en haast liefdevol beeld van deze mensen en hun, nou ja, bijzondere ideeën.

Zijn boodschap? De complotwereld is zeer divers. Er zitten zeker een aantal radicale complotdenkers bij, maar het merendeel is niet gek. En als we hen serieus nemen – althans, hoe ze tot hun ideeën zijn gekomen – kunnen we veel van

 

Scroll to Top