Filosofie

‘Waarom ben je zo stil?’

Als onderwijskundige Marloes Bouwmeester thuiskwam uit school was even bijkomen op haar kamer er niet bij. Meestal was er wel weer iets waar ze mee naartoe moest. En telkens hadden ze mensen over de vloer. Als ze zich toch even terugtrok, werd dat lang niet altijd begrepen. Haar docent schreef steevast dat ze wat meer van zich moest laten horen.

Bouwmeester weet zeker dat haar jeugd met haar extraverte ouders heeft geleid tot wat ze nu doet: het coachen van introverte mensen, zoals zij er zelf een is.

Introverte mensen floreren eerder in een omgeving die niet te prikkelend is. Extraverten zijn gericht op de buitenwereld. Introverten laden zich op door in hun eentje te zijn. Extraverten tanken bij door contact met mensen, ze halen hun energie juist uit gezelschap. Link

Wat is de zin van ons leven?

‘Het leven heeft absoluut geen zin, daar ben ik zeker van. Bij ‘zin’ denk ik aan voortgang, dus iets na het leven. Maar dan is er niets. Het leven is, zoals Nabokov zei, ‘een klein spleetje licht tussen twee eeuwige perioden van duisternis’.

De overweldigende aanwezigheid van religies geeft aan dat de meeste mensen dat niet kunnen accepteren. Zij hopen dat er na hun moeilijke leven een hogere macht is die voor ze zorgt. Mensen hebben behoefte aan troost. Maar die hogere macht bestaat niet. Na de dood is er niets.’ Link

Maarten van Nierop

Maarten van Nierop begon zijn colleges Duitse filosofie van de 19de eeuw niet met Hegel, Nietzsche of zelfs zijn geliefde Schopenhauer. ‘Lees eerst ‘Buddenbrooks’ van Thomas Mann,’ hield hij zijn studenten voor. Pas dan zouden ze voldoende voorbereid zijn op de ons vreemd geworden cultuur en geest waaruit het denken van die eeuw was voortgekomen. ‘En lees het in het Duits,’ voegde hij eraan toe: een advies dat dat al evenzeer de geest lijkt te ademen van een vervlogen tijd. Link

‘Sociale media tasten onze vrije wil aan’

‘Veel dingen die mensen ervaren op sociale media zijn oprecht en positief’, zegt Lanier. Maar daar staat te veel negatiefs tegenover. ‘Achter de schermen zijn algoritmen continu bezig je data te verzamelen en je in de gaten te houden. Vervolgens worden je ervaringen beetje bij beetje gestuurd, net genoeg om je te bewegen geïnteresseerd te raken in iets nieuws dat je uiteindelijk koopt.’

Van de vijf grote techbedrijven

– Amazon, Apple, Google, Facebook en Microsoft –

zijn er twee die volgens Lanier te veel leunen op wat hij noemt de ‘Bummer machine’, waarbij Bummerstaat voor Behaviors of Users Modified, and Made into an Empire for Rent. ‘Als die machine de enige manier is waarop je geld verdient, dan zijn je handen gebonden want je kunt nooit diversifiëren’, zegt hij. ‘Ik heb het natuurlijk over Google en Facebook.’

De huidige wereld vergelijkt Lanier met een casino. Hij neemt het voorbeeld van een beginnende musicus, ook omdat hij daar zelf grote affiniteit mee heeft. ‘Jij bent het die de risico’s moet nemen en alle kosten moet maken om je YouTube-video uit te brengen, terwijl het profit center – in dit geval Google – nul risico loopt en alle inkomsten opstrijkt. Ik noem dat een casino omdat de kans zo klein is dat je als musicus er ook beter van wordt.’ Link

Vrij Links moet trouw zijn aan zijn vrijzinnige, seculiere wortels

Op de vruchtbare Nederlandse grond heeft de grote filosoof Spinoza het zaad gestrooid voor het vrije Europa waarin wij nu leven en waar democratie en het seculiere gedachtengoed konden bloeien. Onder de slagschaduw van de etnisch-religieuze tegenstellingen willen wij een appel doen op de moderne progressieven en de oorsprong van onze vrijheid terug in de herinnering roepen. In lijn met het levenswerk van de radicale Verlichters is het anno 2018 hoognodig om pal voor de vrijheid van het individu en geweten te staan.

Wij pleiten voor een vrij en onbelemmerd debat, een levensbeschouwelijk-neutrale staat, seculier onderwijs voor alle kinderen en een herwaardering van individuele vrijheid en nemen afstand van de suggestie dat niet-westerse Nederlanders in bescherming moeten worden genomen tegen het vrije debat. Link

Wonen op de cm2

Noortje Veerman (32) en Jan-Willem van der Male (33), allebei zzp’er, bouwden een zelfvoorzienend ‘tiny house’. ‘Het voordeel van hypotheekloos leven is dat we niet per sé 40 uur per week hoeven te werken.’ Link

Rolf Dobelli deed onderzoek naar het ‘goede leven’ …

  1. Denk niet dat je je succes hebt verdiend

    Je intelligentie is overwegend genetisch verankerd. Als je gelooft dat je je succes te danken hebt aan je harde werken en je enorme ambitie, dan klopt dat wel, maar die wilskracht waar je zo trots op bent, heb je eveneens te danken aan je genen en je milieu. Dus: hoeveel procent van je succes schrijf je toe aan je eigen prestaties? Het logische antwoord luidt: nul procent. Blijf dus bescheiden, juist wanneer je succesvol bent.

  2. Probeer niet authentiek te zijn

    ‘Jezelf zijn’ is in de mode. Maar hoe authentiek wil je het hebben? Ten eerste weten we helemaal niet wie we zijn. Ten tweede zet je jezelf voor gek. Noem iemand die je in hoge mate respecteert – een staatsman, econoom, wetenschapper – en die van tijd tot tijd publiekelijk zijn hart lucht. Zo iemand zul je niet vinden. Mensen worden gerespecteerd omdat ze zich aan hun beloften houden, niet omdat ze ons deelgenoot maken van hun innerlijke monoloog.

  3. Ontwikkel het vijf- seconde-nee principe

    Als iemand aan je vraagt of je hem of haar een plezier wilt doen, wacht dan vijf seconden voordat je beslist. De kans is groot dat het antwoord ‘nee’ zal zijn. Sla liever systematisch te veel verzoeken af, dan omgekeerd. Maar heel weinig vragers zullen je daarom meteen een onmens vinden. Integendeel, in het geheim zullen ze je bewonderen omdat je zo consequent bent.

  4. Doe wat je kan, niet wat je graag wilt kunnen

    De romantische voorstelling dat een roeping gelukkig maakt is fout. Simpelweg omdat aan de meeste roepingen onrealistische verwachtingen kleven. Als je je opmaakt om de roman van de eeuw te schrijven of een einde te maken aan de armoede, heb je misschien een kans van een op een biljoen dit doel te bereiken. Het is prima om grote doelen na te streven, maar op één voorwaarde: dat je je hoofd koel houdt en afstand houdt. Als je met blinde hartstocht achter je roeping aan rent, zul je gegarandeerd een ongelukkig leven hebben. Ga van je daadwerkelijke vaardigheden uit. Link

‘Hoop is nu een laffe uitvlucht’

Progressie is retrogressie, schrijft Bruno Latour in zijn boek Oog in oog met Gaia, waarin hij de klimaatcrisis in al haar facetten beschrijft: de wetenschap, de politiek, de angst, de lethargie – hoewel we volgens hem beter niet van een crisis kunnen spreken, want die impliceert een voorbijgaande aard. Link

“In wat voor wereld leven wij …!”

Te midden van die hyperbolen is het misschien niet populair, maar wel ontnuchterend om te bedenken dat, op deze hele aardbol –  – grofweg 3 procent van de wereldbevolkingbuiten het land van origine woont. 97 procent van de wereld sterft waar hij geboren wordt. En ook in relative zin is het woord ‘massa’ overtrokken: in Europa bijvoorbeeld is –  – circa tien procent van de bevolking van niet-Europese oorsprong. Zorgt dat voor een explosie aan criminaliteit? ‘Allochtonen’ komen, niet gecorrigeerd voor andere sociale factoren, inderdaad grofweg twee keer zo vaak in aanraking met de politie als ‘autochtonen’: 2 tot 3 procent versus 1 tot 1,5 procent. Oftewel: 97 op de 100 niet. Link

Can reason make room for religion?

Contemporary Western liberals often assume that theological and political worldviews are competing discourses. Religion, when it enters the political arena, is cast as just another ideology vying for power. But treating the theological and the political as warring forces stops us from looking at the more surprising ways that they interact and inform each other.

Friedrich Schleiermacher was a churchman and civil servant in early 19th-century Germany who rejected a neat partition between the spiritual and the political. In his writing and his life, he grappled, not always successfully, with how to reconcile the two. But in doing so, he offers up some worthwhile lessons about how reason and feeling can coexist in the public sphere, and provides us with a rich picture of what makes life meaningful. Link

Dagelijkse voldoening

  • Je werk, hobby’s en projecten zien als oefenen.
  • Ruimte maken voor “flow” en rust.
  • Je richten op anderen.
  • Actief oefenen in dankbaar zijn. E.J. Pfauth Link

Descartes was wrong: ‘a person is a person through other persons’

According to Ubuntu philosophy, which has its origins in ancient Africa, a newborn baby is not a person. People are born without ‘ena’, or selfhood, and instead must acquire it through interactions and experiences over time. So the ‘self’/‘other’ distinction that’s axiomatic in Western philosophy is much blurrier in Ubuntu thought. As the Kenyan-born philosopher John Mbiti put it in African Religions and Philosophy (1975): ‘I am because we are, and since we are, therefore I am.’ Link

Scroll to Top